kung hindi n~ga sana, ang n��lalarawan, dini sa puso ko'y larawan mo Tetay.
Iyong pag-isipin: ik��w ay magand��, sa iyo'y di bagay ang maghirap ka pa; n~guni't kung tanggap��n ang aking pagsint�� ay masusun��d mo ang lah��t n~g pita.
Ik��w mag��ng akin, at bukas na bukas, may bahay kang bat��'t sarisaring hiyas, may sasaky��n ka pa't hindi maglalak��d, at salaping labis sa gugol mong lah��t.
M��din~g��g ang gay��n n~g ating dalaga'y nagtind��g sa upo, ang mukha'y namul��, at biglang naparam sa noong magand�� iyong kaamuang laging din��dal��.
--Di ko akalain--ang wikang matig��s-- na ik��w'y m��mali sa iyong pangmalas; akala mo yata'y sapagka't mahirap ay n��rarapa na sa ningn��ng n~g pilak?
Ak��'y mar��lita, at kung di gamitin ang munti kong lak��s ay hindi kakain, datapwa'y libo mang hirap ang danasin, ang hand��g mong sint��'y hindi maaamin.
Di ko kailan~gan ang magand��ng hiyas, ni ang titirah��ng bahay na mata��s ... ang bunt��n n~g yama'y pisanin mang lah��t ... walang kabuluh��n sa aking paglin~gap.
?Ang kataasan ba nit��ng bat��ng bahay ay tataas kaya sa pulang kakamt��n? ?at ang m~ga ningn��ng n~g hiyas at yama'y makatak��p kaya sa puring hahapay?
Kung ang karan~gala'y hindi mo kilal��'t ang pilak, sa iyo, siyang mahalag��; unawain mo pong sa aking pangtaya'y sa salapi't hiyas ang puri ay una.
Sapagka't ang tao, kahit na mayaman, kapag walang puri'y walang kabuluh��n, ?aanh��n ang hiyas, ang pilak, ang bahay kung ak��'y yag��t na't y��yurakyurakan?
Mahan~ga'y ganit��ng dukha't nasasal��t, may kapuwa tao, kahit m~ga hamak, at hindi pasasang baluti n~g hiyas at wala n~g linis ang dan~g��l na hawak.
--Mataas mag-wika-- --Talag��ng mataas kapag dinudusta ang isang mahirap na may pagmamah��l sa puring inin~gat; nariyan ang tahi, ant��y ko ang bayad.
--?Ang bayad? kung ik��w sa aki'y iibig hindi lamang tumb��s ang ipakakam��t, datapwa kung hindi, ay ipagkaka��t ang sampu n~g upa sa m~ga n��hat��d.
M��din~g��g ang gay��n n~g ating dalaga ay halos nanglum��, ang puso, sa dusa, sapagka't sumagi sa kany��ng alala na hindi kakain ang salantang in��.
Kaya't namalisb��s sa mat�� ang luha, at sumabudhi na ang magmakaawa, n~guni,t ang kausap na ma'y maling nasa ay hindi dumin~gig sa an�� mang wika.
Subali't nag-ul��l sa pakikiusap na siya'y lin~gapin sa haing pagliyag, at sinamahan pa ang balang marah��s n~g kapan~gahasang gahasai't sukat.
Dapwa'y nang dulug��n, sa kin��tayu��n, ang ating dalagang nag-��is�� lamang, it��'y ay lumayo't ang lilong mayaman ay pinapagkam��t n~g mari��ng tamp��l.
--Iyan ang marapat sa is��ng kuhila na di gumagalang sa bawa't mahina upang matuto kang huwag gumahasa sa hindi pumayag sa buh��ng mong nasa.
Nang masabi iyon ay biglang iniwan ang nahil��hil��ng taks��l na mayaman, saka nang sumapit sa pinto n~g daan ay muling linin~g��n ang pinangalin~gan.
--Walang budhi--any��--Taong walang damd��m! Ikaw, kung tawagi'y: mayaman! maran~gal! n~guni't walang kayang gipit��'t tamban~g��n kung hindi ang dukhang walang kakayah��n.
Iwan natin siya sa kany��ng pag-uwi na ang nag��ng bao'y is��ng dalamhati, at ang unawain ay ang m~ga sawi na an��k paggawa na namimighati.
XII.
ANG M~GA MANGGAGAWA.
Is��ng ling��ng singk��d na pigta sa pawis at kinakabaka ang madlang pan~ganib, kahit nanglalata ang n~gal��y na bisig ay di makahinto, at nagsusumakit na ang pit��ng araw'y kany��ng maisulit.
Pagka't alaala ang giliw na an��k, ang sint��ng asawa, ang in��ng naghirap �� kaya'y ang madlang kandiling kaanak na walang timbulan kung di iy��ng hanap na sa pagkain lang ay di pa sasap��t.
Di nam��n mangyari, sa dukhang may dan~g��l, ang gawang mang-um��t sa pin��pasukan, kay n~ga't ang tan~ging pinan��nan~gana'y yaong pinan~ganl��ng bayad kapagalan na di halos upa kundi limos lamang.
Sapagka't ang bagay na pan~ganl��ng bayad, ay ya��ng katimb��ng n~g puhunang hirap, datapwa'y ang lab�� n~g sak��m na pilak na hindi marunong humati n~g sap��t, ay di nababagay sa upang pag tawag.
Iy��n ang matimping kamp��n ni Minerva, iy��n ang may tagl��y n~g igiginhawa nitong Sangsinukob; sil��, silang sil�� ang nagpapayaman, n~guni't alimura nang m~ga puhunang may g��tom buwaya.
Sil�� ang kaul��ng n~g Nan~gan~gasiwa n~g it��'y abutin n~g ating si Teta, sil�� ang katun~gong nagmamakaawa na huwag nang gaw��n iyong pagbababa sa dating upah��'t kabayar��ng takda.
Datapwa, ang ganid, sa wikang matig��s, (labis pa sa bags��k n~g sadyang may pilak) ay inalimura iyong mahihirap, at saka matapos pan~gal��n n~g tam��d ay di ibinig��y ang ukol na bayad.
--Kay��'y m~ga hungh��ng, m~ga wal��ng isip, ibig pang lumamp��s sa puhunang kabig; kung ayaw tumang��p n~g upa kong nais, kay�� ang bahala; n~gay��n di'y umal��s at baka abutin ang ak��'y magalit.
At biglang iniwan ang m~ga kausap, matapos masamb��t ang il��n pang sumb��t, (na ating natal��s sa dakong itaas); doon na nangyaring si Teta'y hinar��p na ang katapus��'y tamp��l na malak��s.
Siya ay iniwan na hil��hil�� pa niyong namumuhing mahinh��ng dalaga, dapwa'y nang magbal��k ang diwang n��gitl��'y nag-alab ang poot at ang pinagmur��'y ang m~ga upah��ng kapulong na una.
At saka nagbihis n~g lubhang madali, sinunda't hinabol iyong mananahi, hindi na inin�� ang pamimighati n~g m~ga upah��ng nan~gaglulungat��ng ibig��y ang upang ukol sa nayari.
?Il��ng m~ga lun��'t matandang magulang, il��ng m~ga an��k at asawang hirang ang hindi kakain sa gay��ng inasal niyong walang lin~gap!? Kaya 't pinasukan din
![](qr/28643/9.png)
Continue reading on your phone by scaning this QR Code
Tip: The current page has been bookmarked automatically. If you wish to continue reading later, just open the
Dertz Homepage, and click on the 'continue reading' link at the bottom of the page.